Đề luyện “Ánh trăng” (Nguyễn Duy)

Bài 1     

Trong bài thơ “Ánh trăng” của Nguyễn Duy có câu: “Ngửa mặt lên nhìn mặt”

1.
Chép tiếp câu thơ trên để hoàn thành khổ thứ năm của bài thơ.

2.
Từ “mặt” thứ hai trong khổ thơ vừa chép được chuyển nghĩa theo phương thức nào?
Phân tích cái hay của cách dùng từ nhiều nghĩa trong câu thơ đó?

3.
Hãy viết một đoạn văn quy nạp (khoảng 10 câu) phân tích ý nghĩa biểu tượng của
hình ảnh vầng trăng và chiều sâu tư tưởng mang tính triết lí trong khổ thơ kết
của bài thơ. Trong đoạn có sử dụng một câu phủ định (Gạch chân câu phủ định).

Bài 2

Mở đầu bài thơ”Ánh trăng”, Nguyễn Duy viết:    

“Hồi nhỏ sống với đồng

với sông rồi với bể

hồi chiến tranh ở rừng

vầng trăng thành tri kỉ”

Câu 1: Trong bài thơ,
các hình ảnh “đồng, sông, bể, rừng” được nhắc lại ở một khổ thơ khác. Chép
chính xác khổ thơ đó. Các hình ảnh “đồng, sông, bể, rừng” ở hai khổ thơ khác
nhau như thế nào?

Câu 2:
Bài thơ gợi nhắc và củng cố thái độ nào ở người đọc? 

Câu 3: Từ cảm nhận về truyền thống đạo lí của dân tộc, hãy viết đoạn văn (khoảng nửa trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em về tình cảm mà nhân dân ta dành cho các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống trong hai cuộc kháng chiến của dân tộc.

Bài 3

Khép
lại bài thơ “Ánh trăng”, Nguyễn Duy viết:

ánh
trăng im phăng phắc

đủ
cho ta giật mình

1.
Trong hai câu thơ trên, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ gì? Phân tích tác dụng
của biện pháp tu từ đó.

2.
Tại sao xuyên suốt bài thơ là hình ảnh “vầng trăng”, nhưng đến khổ
thơ cuối, tác giả lại chuyển thành “ánh trăng” ?

3. Bài thơ “Ánh trăng” là lời nhắc nhở thấm thía về tình cảm, thái độ sống “uống nước nhớ nguồn”, ân nghĩa thủy chung cùng quá khứ gian lao, tình nghĩa. Qua lời nhắc nhở ấy, em có suy nghĩ gì về tình cảm, thái độ sống đối với quá khứ của thế hệ trẻ hiện nay? (Trình bày suy nghĩ của em thành một đoạn văn khoảng nửa trang giấy thi).

Bài 4

          Trong bài thơ “Ánh trăng” của Nguyễn Duy
có câu: “Ngửa mặt lên nhìn mặt”

1. Chép tiếp câu thơ trên để hoàn
thành khổ thứ năm của bài thơ.

2. Từ “mặt” thứ hai trong khổ thơ
vừa chép được chuyển nghĩa theo phương thức nào? Phân tích cái hay của cách
dùng từ nhiều nghĩa trong câu thơ đó?

3. Hãy viết một đoạn văn quy nạp
(khoảng 10 câu) phân tích ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh vầng trăng và chiều
sâu tư tưởng mang tính triết lí trong khổ thơ kết của bài thơ. Trong đoạn có sử
dụng một câu phủ định (Gạch chân câu phủ định).

Bài 5

Phần I (4.0 điểm): Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi

Ngửa mặt lên nhìn mặt

có cái gì rưng rưng

như là đồng là bể

như là sông là rừng

Trăng cứ tròn vành vạnh

kể chi người vô tình

ánh trăng im phăng phắc

đủ cho ta giật mình.

                                              (Ánh trăng – Nguyễn Duy, Ngữ văn 9, tập I
, NXB Giáo Dục, 2014)

1. Bài thơ Ánh trăng được sáng tác trong hoàn cảnh
nào? Hoàn cảnh sáng tác ấy có ảnh hưởng thế nào đến chủ đề của bài thơ?

2. Ở phần trên của bài thơ,
khi nói đến sự xuất hiện của vầng trăng, tác giả đã viết “vầng trăng
tròn”; trong đoạn thơ này, một lần nữa nhà thơ lại viết “Trăng cứ
tròn vành vạnh”. Theo em, việc lặp lại hình ảnh này có ý nghĩa gì?

3. Từ ý nghĩa của bài thơ Ánh trăng cùng với những kiến thức xã
hội, hãy trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của sự thức tỉnh.

Bài 6

      “Ánh trăng” là một bài thơ hay và mang
tính triết lí sâu sắc của Nguyễn Duy.

      1. Hãy cho biết bài thơ Ánh trăng
của Nguyễn Duy được sáng tác trong hoàn cảnh nào? Hoàn cảnh sáng tác ấy có ảnh hưởng
thế nào đến chủ đề của bài thơ?

      2. Trong bài thơ,

      3. Từ ý nghĩa
của bài thơ “Ánh trăng” cùng với những kiến thức xã hội, hãy trình bày suy nghĩ của em về đạo lý sống “uống
nước nhớ nguồn” (trong khoảng nửa trang giấy thi)

Bài 7

Trăng cứ tròn vành vạnh

Kể chi người vô tình

Ánh trăng im phăng phắc

Đủ cho ta giật mình

         (Trích
“Ánh trăng” Nguyễn Duy – Ngữ văn 9 tập 1 – NXB Giáo dục 2013)

1. Chép
lại và sửa lỗi sai về kiến thức trong nhận định sau: Bài thơ “Ánh trăng” được Nguyễn Duy sáng tác tại thành phố Hồ Chí Minh
5 năm sau ngày giải phóng thủ đô.

2. Dòng
thơ thứ 3 sử dụng phép tu từ nào? Qua đó, em hiểu gì về thái độ của “ánh trăng”?

3. Trong
“Ánh
trăng
”, sự xa cách về thời gian, không gian, điều kiện sống khiến
“người” thay đổi tình cảm của nhân vật trữ tình. Em hãy chép chính xác những
câu thơ ấy và cho biết đó là bài thơ nào, của ai?

4. Em hãy
viết đoạn văn theo phép lập luận Tổng hợp – phân tích- tổng hợp dài 12 câu để
phân tích khổ thơ đã cho. Trong đoạn văn có sử dụng câu cảm thán và thành phần
biệt lập tình thái.

Xem thêm: Đề thi 9 lên 10

Đăng ký học văn cùng thầy Khương: 0973 695 583