Đề thi vào 10 môn văn Hà Nội 2021 có đáp án ra sao?

Đề thi vào 10 môn văn Hà Nội 2021 có đáp án ra sao?
Đề thi vào 10 môn văn Hà Nội 2021 có đáp án ra sao?

Đề thi vào 10 môn văn Hà Nội 2021 là đề kiểm tra tuyển sinh chính thức gồm hai phần với thời gian làm bài 90 phút. Cấu trúc đề tập trung vào năng lực đọc hiểu văn bản cùng kỹ năng viết đoạn nghị luận văn học và nghị luận xã hội.

Đề bài đòi hỏi học sinh nắm chắc kiến thức cơ bản trong sách giáo khoa và vận dụng linh hoạt kỹ năng làm bài thi. Toàn bộ nội dung đề thi cùng đáp án chi tiết được phân tích rõ ràng ngay sau đây.

Bối cảnh ra đề thi vào 10 môn văn Hà Nội 2021

Bối cảnh ra đề thi vào 10 môn văn Hà Nội 2021
Bối cảnh ra đề thi vào 10 môn văn Hà Nội 2021

Bối cảnh kỳ thi năm 2021 gắn liền với diễn biến dịch bệnh phức tạp khiến thời gian làm bài môn thi giảm xuống còn 90 phút. Sự điều chỉnh này giúp giảm áp lực tâm lý cho học sinh nhưng vẫn giữ nguyên tính phân hóa cần thiết.

Kỳ thi tuyển sinh ghi nhận hơn 93.000 thí sinh tham gia tại 184 điểm thi trên toàn thành phố theo nguồn giaoduc247.vn. Số thí sinh trúng tuyển vào lớp 10 trường công lập đạt khoảng 67.000 em.

Báo điện tử vnexpress.net cũng ghi nhận hơn 93.000 thí sinh dự thi và ước tính khoảng 67.000 em trúng tuyển công lập. Ngoài ra có gần 10.000 thí sinh đăng ký thi thêm vào các trường chuyên và hệ song bằng.

Việc rút ngắn thời lượng thi từ 120 phút xuống 90 phút buộc người ra đề phải tinh giản dung lượng câu hỏi. Học sinh phải rèn luyện tốc độ tư duy và thao tác viết nhanh để hoàn thành trọn vẹn cả hai phần thi.

Các mốc thời gian tổ chức kỳ thi và thời điểm công bố kết quả của kỳ thi tuyển sinh năm 2021 được tổng hợp chi tiết dưới đây.

Mốc thời gian Sự kiện kỳ thi Chi tiết triển khai
Ngày 12/6/2021 Thi môn Ngữ văn và môn Ngoại ngữ Thời gian làm bài 90 phút cho mỗi môn thi
Ngày 13/6/2021 Thi môn Toán và môn Lịch sử Hoàn thành toàn bộ bốn môn thi đại trà bắt buộc
Ngày 14/6/2021 Thi các môn chuyên theo lịch Dành riêng cho thí sinh thi vào trường THPT chuyên
Ngày 15/6/2021 Thi chương trình song bằng tú tài Kết thúc các nội dung thi khảo sát bổ sung
Ngày 21/6/2021 Công bố đề thi và đáp án chính thức Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội thông báo kết quả

Bảng tra cứu giúp người học nắm bắt quy trình tổ chức bài bản của kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10. Việc hiểu rõ bối cảnh đặc thù giúp học sinh đánh giá khách quan độ dài và độ khó của đề thi chính thức.

Mức độ cạnh tranh vào các trường THPT công lập tại Hà Nội luôn ở mức rất cao qua từng mùa thi. Thí sinh cần làm chủ phương pháp xử lý đề để đạt điểm số tối ưu trong điều kiện thời gian bị rút gọn.

Cấu trúc ngữ liệu và câu hỏi phần 1

Phần 1 của đề thi chiếm 6,0 điểm với ngữ liệu trích từ tác phẩm bài thơ Đồng chí của nhà thơ Chính Hữu. Phần này tập trung kiểm tra kiến thức văn bản đã học cùng năng lực viết đoạn văn nghị luận văn học.

Ngữ liệu trích dẫn gồm mười câu thơ đầu miêu tả hoàn cảnh xuất thân và tình cảm gắn bó keo sơn của những người lính cách mạng. Đây là ngữ liệu quen thuộc trong chương trình học kỳ một của sách giáo khoa Ngữ văn lớp 9.

Hệ thống câu hỏi phần 1 gồm ba câu được sắp xếp khoa học theo mức độ nhận thức tăng dần từ nhận biết đến vận dụng. Cách thiết kế này giúp phân loại chính xác mức độ cảm thụ văn học của từng thí sinh.

Câu hỏi thứ nhất yêu cầu học sinh nêu rõ năm sáng tác bài thơ và ghi lại tên tập thơ có in tác phẩm này. Đây là câu hỏi thuần túy về mặt kiến thức văn học sử, đòi hỏi ghi nhớ chính xác tuyệt đối.

Câu hỏi thứ hai hướng vào câu thơ thứ bảy với cấu trúc từ ngữ đặc biệt chỉ gồm hai tiếng "Đồng chí!". Đề bài yêu cầu nhận diện cấu tạo ngữ pháp và phân tích hiệu quả biểu đạt cảm xúc của câu thơ bản lề này.

Câu hỏi thứ ba chiếm trọng số điểm lớn nhất với yêu cầu viết đoạn văn nghị luận văn học theo phép lập luận tổng - phân - hợp. Dung lượng đoạn văn được giới hạn từ 12 đến 15 câu để làm rõ cơ sở tình đồng chí.

Đề bài tích hợp thêm hai yêu cầu tiếng Việt bắt buộc gồm việc sử dụng một câu ghép và một phép lặp từ ngữ. Học sinh phải vận dụng nhuần nhuyễn cả kiến thức văn học lẫn kỹ năng thực hành ngữ pháp tiếng Việt.

Việc tích hợp nhiều yêu cầu trong một câu hỏi lớn đòi hỏi thí sinh phải có kỹ năng lập dàn ý nhanh. Sự cẩn thận trong từng chi tiết nhỏ sẽ quyết định trực tiếp đến điểm số cuối cùng của phần thi này.

Đáp án chi tiết và biểu điểm phần 1

Đáp án chi tiết và biểu điểm phần 1
Đáp án chi tiết và biểu điểm phần 1

Đáp án phần 1 định hướng rõ ràng mức điểm cho từng câu hỏi với tổng điểm tối đa là 6,0 điểm. Biểu điểm chính thức được xây dựng chặt chẽ nhằm đảm bảo tính công bằng và khách quan cho mọi bài làm.

Ở câu hỏi thứ nhất, thí sinh ghi đúng năm sáng tác bài thơ là năm 1948 sẽ nhận được 0,5 điểm. Thí sinh nêu đúng tên tập thơ in tác phẩm là tập thơ Đầu súng trăng treo nhận thêm 0,5 điểm.

Tại câu hỏi thứ hai, việc gọi tên chính xác cấu tạo câu đặc biệt của câu thơ mang lại cho học sinh 0,5 điểm. Học sinh phân tích đúng ý nghĩa biểu đạt cảm xúc nhận trọn vẹn 1,0 điểm thành phần tiếp theo.

Câu thơ bản lề khép lại những cơ sở hình thành tình đồng chí và mở ra những biểu hiện cao đẹp của tình cảm gắn bó. Đó là sự kết tinh của tình đồng đội sâu sắc, làm chỗ dựa tinh thần cho người chiến sĩ cách mạng.

Đoạn văn nghị luận văn học ở câu hỏi thứ ba có tổng điểm là 3,5 điểm, phân bổ rõ ràng cho nội dung và hình thức. Phần triển khai nội dung phân tích mười câu thơ đầu của tác phẩm chiếm 2,5 điểm tối đa.

Thí sinh cần làm nổi bật sự tương đồng về cảnh ngộ xuất thân nghèo khó từ những miền quê nước mặn đồng chua và đất cày lên sỏi đá. Sự chung lý tưởng chiến đấu và chia sẻ mọi gian lao đời lính đã gắn kết họ thành đôi tri kỉ.

Về hình thức đoạn văn, thí sinh viết đúng kết cấu tổng - phân - hợp và đúng dung lượng số câu sẽ nhận 0,5 điểm. Việc viết đoạn văn mạch lạc, không mắc lỗi dùng từ hay chính tả là điều kiện bắt buộc để đạt điểm cao.

Phần thực hiện hai yêu cầu tiếng Việt mang lại 0,5 điểm, trong đó câu ghép đạt 0,25 điểm và phép lặp đạt 0,25 điểm. Học sinh bắt buộc phải gạch chân dưới câu ghép và từ ngữ dùng phép lặp, kèm theo lời chú thích rõ ràng.

Nếu thí sinh không gạch chân hoặc không chú thích đúng quy định thì giám khảo sẽ không chấm điểm phần tiếng Việt. Sự chuẩn xác trong từng thao tác nhỏ là chìa khóa giúp bài thi đạt điểm tuyệt đối ở từng phần.

Yêu cầu ngữ liệu và câu hỏi phần 2

Phần 2 của đề thi chiếm 4,0 điểm với ngữ liệu trích từ văn bản bàn về giá trị thực tiễn to lớn của tri thức. Phần thi này kiểm tra năng lực đọc hiểu văn bản thông dụng kết hợp với kỹ năng viết đoạn nghị luận xã hội.

Đoạn trích kể câu chuyện nhà bác học người Anh Sten-mét-xơ sửa chữa một cỗ máy phát điện lớn cho công ty của Ét-đi-xơn. Câu chuyện ngắn gọn nhưng chứa đựng bài học sâu sắc về sự kết tinh giữa tri thức chuyên sâu và năng lực thực hành.

Hành động vạch một đường phấn nhận mười nghìn đô la mang lại bất ngờ lớn cho người quản lý công ty. Bản kê chi tiết của nhà bác học đã khẳng định giá trị vô giá của trí tuệ và sự am hiểu thực tế.

Cấu trúc câu hỏi phần 2 gồm ba câu nhỏ được thiết kế bám sát diễn biến nội dung của văn bản trích dẫn. Các câu hỏi dẫn dắt học sinh đi từ việc đọc hiểu thông tin văn bản đến bày tỏ quan điểm sống cá nhân.

Câu hỏi thứ nhất có mức điểm 0,5 điểm, yêu cầu thí sinh xác định chính xác phương thức biểu đạt chính của đoạn văn bản. Dạng câu hỏi này giúp học sinh nhận diện thể loại và cách thức tổ chức ngôn ngữ của người viết.

Câu hỏi thứ hai có mức điểm 1,5 điểm, yêu cầu giải thích lý do nhà bác học đưa ra yêu cầu tiền công cao đến vậy. Học sinh cần căn cứ vào các chi tiết xuất hiện trực tiếp trong văn bản để đưa ra lời lý giải thuyết phục.

Câu hỏi thứ ba chiếm 2,0 điểm, yêu cầu viết đoạn văn nghị luận xã hội khoảng hai phần ba trang giấy thi. Chủ đề bàn về ý kiến khẳng định tri thức chỉ thật sự là sức mạnh khi được con người vận dụng vào đời sống.

Vấn đề nghị luận rất gần gũi với lứa tuổi học sinh, đòi hỏi năng lực quan sát đời sống và tư duy phản biện. Đây là cơ hội để các em thể hiện suy nghĩ độc lập cùng vốn sống phong phú của bản thân.

Đáp án chi tiết và hướng dẫn chấm phần 2

Đáp án phần 2 phân định rõ ràng các mức điểm cho từng câu hỏi đọc hiểu và bài viết nghị luận xã hội. Biểu điểm chính thức định hướng giám khảo đánh giá chuẩn xác năng lực tư duy lập luận của thí sinh.

Đối với câu hỏi thứ nhất, thí sinh xác định đúng phương thức biểu đạt chính là tự sự sẽ nhận đủ 0,5 điểm. Việc trả lời đúng trọng tâm và không lan man giúp học sinh ghi trọn điểm số trong thời gian rất ngắn.

Ở câu hỏi thứ hai, thí sinh cần nêu rõ hai nội dung cốt lõi để nhận trọn vẹn 1,5 điểm của câu hỏi đọc hiểu. Thứ nhất, việc vạch một đường phấn chỉ đáng giá một đô la vì đó là thao tác cơ học đơn giản.

Thứ hai, việc biết vạch đường phấn ở đâu để cỗ máy hoạt động trở lại có giá trị chín nghìn chín trăm chín mươi chín đô la. Đó là kết tinh của vốn tri thức uyên bác và năng lực chuyên môn sau nhiều năm nghiên cứu nghiêm túc.

Câu hỏi viết đoạn văn nghị luận xã hội 2,0 điểm được chấm dựa trên các tiêu chí nội dung, cấu trúc và cách diễn đạt. Thí sinh phải bảo đảm hình thức một đoạn văn hoàn chỉnh với dung lượng khoảng hai phần ba trang giấy.

Mở đoạn văn phải nêu bật được vấn đề cần nghị luận về mối quan hệ giữa tri thức lý thuyết và thực tiễn cuộc sống. Học sinh cần giải thích rõ tri thức là hiểu biết của nhân loại và sức mạnh là khả năng làm thay đổi hoàn cảnh.

Phần bàn luận cần khẳng định tri thức đóng vai trò định hướng nhưng chỉ khi áp dụng vào thực tế mới tạo ra của cải. Tri thức nếu chỉ nằm trên trang sách hoặc trong suy nghĩ suông sẽ trở nên vô giá trị đối với xã hội.

Học sinh cần đưa ra dẫn chứng thực tế về những phát minh khoa học giúp nâng cao năng suất lao động để tăng sức thuyết phục. Bài viết cũng cần phê phán lối học vẹt, học để lấy điểm mà thiếu kỹ năng thực hành thực tế.

Phần kết đoạn rút ra bài học nhận thức và hành động thiết thực cho bản thân trong quá trình học tập hàng ngày. Học sinh cần rèn luyện tinh thần học đi đôi với hành để biến kiến thức tiếp thu được thành năng lực thực chất.

Những lỗi phổ biến khiến thí sinh mất điểm

Các lỗi làm bài thường gặp xuất phát từ sự chủ quan khi đọc đề bài và việc phân bổ thời gian chưa thực sự hợp lý. Việc mắc lỗi kỹ thuật khiến bài thi bị trừ điểm đáng kể dù học sinh nắm rất vững kiến thức tác phẩm.

Lỗi phổ biến nhất ở phần 1 là viết đoạn văn sai cấu trúc tổng - phân - hợp hoặc viết vượt quá số câu quy định. Nhiều thí sinh viết thành hai hoặc ba đoạn rời rạc khiến bài làm bị trừ điểm hình thức ngay lập tức.

Lỗi kỹ thuật tiếp theo là quên gạch chân dưới câu ghép và từ ngữ liên kết hoặc gạch chân nhưng không ghi chú thích. Khi không có chú thích rõ ràng ở cuối đoạn văn, giám khảo theo quy định sẽ không cho điểm thành phần tiếng Việt.

Trong phần nghị luận xã hội, nhiều học sinh sa đà vào việc kể lại câu chuyện của ngữ liệu mà quên bàn luận mở rộng. Một số bài viết đưa ra dẫn chứng quá chung chung hoặc dùng những ví dụ sáo rỗng thiếu tính xác thực đời sống.

Để đạt điểm số tối ưu trong kỳ thi môn Văn, học sinh cần rèn luyện quy trình làm bài khoa học gồm năm bước sau:

  1. Đọc lướt toàn bộ đề thi trong ba phút đầu giờ để xác định chính xác các yêu cầu cơ bản của từng câu hỏi.
  2. Làm dứt điểm các câu hỏi đọc hiểu ngắn của cả hai phần trong khoảng mười lăm phút đầu tiên của buổi thi.
  3. Lập dàn ý vắn tắt các luận điểm chính và xác định trước câu tiếng Việt tích hợp cho đoạn nghị luận văn học.
  4. Viết đoạn văn nghị luận văn học và đoạn văn nghị luận xã hội với dung lượng vừa đủ theo đúng yêu cầu đề bài.
  5. Dành ra năm phút cuối cùng để rà soát toàn bộ bài thi, kiểm tra quy cách gạch chân và sửa các lỗi chính tả.

Việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình năm bước giúp thí sinh kiểm soát tốt thời lượng làm bài và hạn chế tối đa sai sót. Khả năng làm chủ thời gian là yếu tố then chốt tạo nên điểm số vượt trội trong kỳ thi tuyển sinh.

Bước sang năm 2026, các kỳ thi tuyển sinh gần đây tiếp tục chú trọng đánh giá năng lực thực hành và khả năng giải quyết vấn đề. Những bài học rút ra từ đề thi năm 2021 vẫn giữ nguyên tính thời sự đối với học sinh ôn luyện.

Để trang bị phương pháp học văn bản bản chất và rèn luyện kỹ năng viết chuyên sâu, phụ huynh và học sinh có thể tham khảo các lớp học của Thầy Đặng Ngọc Khương tại địa chỉ số 11 ngõ 133 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội hoặc liên hệ số điện thoại 0973 695 583.

Học sinh hãy in ngay đề thi vào 10 môn văn Hà Nội 2021 và tự bấm giờ làm bài nghiêm túc trong 90 phút để đánh giá chính xác năng lực hiện tại của mình.

Xem thêm: đề thi văn

Đăng ký học văn cùng thầy Khương: 0973 695 583